De rituelen van de Goede week

Een expressie van de expo ter gelegenheid van erfgoeddag 2016

 

Van Witte Donderdag

Door Goede Vrijdag

Over Stille Zaterdag

Naar de paasnacht en paasmorgen

 

 

De toegang naar de expo, van het volle licht naar een ruimte waarin het licht getemperd wordt.
Het is de voorbereidingsdag van Pasen, de dag waarop mensen een lam laten slachten in de tempel in Jeruzalem, met het oog op de paasmaaltijd, die avond. Pasen – of liever: Pesach – wordt gevierd als het nacht is.

 

Het pesachmaal: met ‘het brood van de ellende’ (van de slavernij) en ‘de beker van de vrijheid, de vrede en het volle leven’. Natuurlijk zijn er ook de bittere kruiden, het ei, de andere gerechten, en een afgekloven bout die herinnert aan het feit dat er eigenlijk ook een lam had moeten zijn.

 

Tijdens de avond van het pesachmaal volgen de aanwezigen de orde van dienst zoals voorzien in de ‘Haggada’ – al gebeurt dit niet op een slaafse manier. De oude verhalen worden opnieuw verteld en tegen het licht gehouden van het heden.

 

Ook Jezus vierde het pesachmaal, samen met ‘de twaalf’. De eerste die het oude getuigenis over wat er toen gebeurde doorgeeft, is Paulus in zijn Eerste brief aan de Korintiërs.

 

Bij Witte Donderdag – de viering van het ‘laatste avondmaal’, dus het pesachmaal – hoort ook het verhaal over de voetwassing, uit het Johannesevangelie. De priester – hier paus Franciscus – legt zijn gewaad af en doet het nederige werk van de voetwassing: niet heersen, maar dienen! Dat vraagt veel oefening.

 

 

Wat zegt Jezus tegen Simon Petrus?
‘Als je je niet door mij je voeten laat wassen, kun je mijn leerling niet zijn!’
Simon heeft daar grote moeite mee.

 

 

De verdichting van het pesachmaal vindt zijn vorm in de DIENST VAN DE TAFEL tijdens de viering van de eucharistie. Met ongedesemd brood en met de beker wijn. ‘Dit is mijn lichaam voor jullie!’

 

De beker die Jezus tot op de bodem ledigt, wordt een bron van leven.
Zijn vergoten bloed leidt een nieuw verbond in, het verbond met Israël dat zijn messias verwelkomt en dat de heidenvolken toegang verschaft tot het koninkrijk van de EEUWIGE.

 

De ontlediging, kenôsis, de smaad, de eenzaamheid. ‘Hier ben ik, om uw wil te doen!’

 

De wreedheid van het kruis, de wreedheid van wat mensen elkaar aandoen.
Het is van alle tijden. Wie zal de mens stoppen in zijn onzalige overtuigingen?

 

Het hout, een nagel. De groep van ‘de twaalf’ heeft het op een lopen gezet.
Alleen de vrouwen houden stand.
Zij wenen en weeklagen. Waarom moest het zo lopen? Waarom? Waarom?

 

 ‘Moest de messias dit alles niet lijden?’
Teksten uit de 6e eeuw voor Christus vertellen het al (Jesaja).
Hij werd gekruisigd om onze ziekten op het kruis te brengen, en óns lijden.
Maar wij zagen hem als een mislukkeling, een loser !

 

© KMS

STOP: ga even zitten en kijk naar de wereld zoals deze vandaag is.
Al die mensen die op de vlucht zijn voor honger, terreur, oorlog, gevaar, ziekte.
‘Wat gij gedaan hebt voor de minsten van mijn broeders, hebt ge voor mij gedaan!’

 

Waarheen? Zo alleen!

 

Wie kent ons lijden? Wie zal het vertellen? Wie zal er woorden aan geven?
Wie zal wat verborgen is aan het licht brengen?

 

Leven breekt door, ook na een harde winter. Menselijke weerbaarheid en levenskracht:
‘Waar halen ze dat toch vandaan?’

 

‘Mijn God, mijn God – waarom hebt Gij mij verlaten?’ – ook vandaag een vraag voor duizenden…

 

 ‘Zie, ik ga iets nieuws beginnen. Het is al begonnen – merk je het niet?’
Nog niet!

 

 

Soms is de impasse totaal. Het diepste punt. In de buik van de vis.
Dan is er alleen die klaagpsalm, dat klaaglied, de opstandige zang van de man Job.

 

Maar ook, dat hardnekkige weten:

 

 

Er is een vrouw in de menigte die Jezus tegenkomt op zijn kruisweg.
Zij stelt een gebaar, en legt een verfrissende vochtige doek op zijn gelaat.
Even herademen.
Een icoon van Christus blijft achter op het doek.

© F. Vinken – een mogelijk portret van Christus

 

De weg gaat verder, tot de plaats waar de paal staat opgericht.
Hij wordt gekruisigd, daar.
Tentoongesteld.
Tot spot verheven.
Minuten worden uren.
‘Sommige mensen gaan over lijken!’

 

‘Als de graankorrel niet in de aarde valt en sterft…’
Een leven, vermalen tussen de krachten en de machten van het tijdsgewricht.
Na de uittocht, komt de doortocht. Is er een intocht? 

 

Het volk trok onder leiding van Mozes door het water van de Rietzee.
Het water week, en het droge kwam tevoorschijn. Pure schepping.
En het volk bereikte veilig de overkant.
Deze beweging wordt voltrokken in elk doopsel.

 ‘Wij sterven met Christus, om met Hem te verrijzen!’

 

 Zie, de gekruisigde is de Verrezene. Hij zal allen tot zich trekken.
Een volk komt in beweging.

 

Het licht dat van Christus uitgaat, geneest elke wonde en elke dood.

 

De Goede Week: een stille omgang. Een pelgrimstocht. Een drama.

 

Elk jaar opnieuw…

 

 

 Het blijft je boeien.

Hij laat je nooit meer los.

 

volg ons

over deze blog

Deze blog gaat op zoek naar de betekenis van Bijbelteksten.

In onze artikels wijzen we vaak de weg naar meer informatie die te vinden is in het Bijbelhuis.

Hier leest u ook artikels over onze bijzondere programmatie of evenementen.

Breng deze pagina regelmatig een bezoekje. Je vindt hier geregeld nieuwe teksten.

Jean Bastiaens, directeur van Bijbelhuis Zevenkerken.