C-cyclus Feest van de Heilige Familie

ZONDAG 30 DECEMBER 2018

  • Eerste lezing: 1 Samuël 1, 20-22.24-28
  • Tweede lezing: Kolossenzen 3, 12-25
  • Evangelielezing: Lucas 2, 41-52
  • Ingesproken lezingen
  • Commentaar: Ouderschap en Vaderschap

 

 

1 Samuël 1, 20-22.24-28

Uit het eerste boek Samuël

 

De HEER heeft mij gegeven  wat ik van Hem heb afgesmeekt.  Daarom sta ik hem aan de HEER af

 

In die dagen werd Hanna zwanger
en in de loop van het jaar bracht zij een zoon ter wereld.
Zij noemde hem Samuël,
"want", zei ze, "Ik heb hem van de HEER afgesmeekt."
Toen Elkana weer met zijn hele gezin op reis ging
om het jaarlijks offer op te dragen
en zijn gelofte in te lossen,
ging Hanna niet mee,
"want" - zo zei ze tot haar man -
"ik ga de jongen pas brengen
als hij aan de borst ontwend is;
dan zal hij voor de HEER treden
en altijd bij Hem blijven."
Zodra hij van de borst was, nam Hanna Samuël mee,
met een driejarige stier, een efa meel en een zak wijn.
Zij bracht de jongen, zo klein als hij was,
naar de tempel van de HEER in Silo.
Zij slachtten de stier en brachten de jongen naar Eli.
Daarbij zei Hanna:
"Met uw verlof, mijn heer, zowaar u leeft, mijn heer,
ik ben de vrouw die hier gestaan heeft
om tot de HEER te bidden, in uw tegenwoordigheid.
Om deze jongen heb ik gebeden
en de HEER heeft mij gegeven
wat ik van Hem heb afgesmeekt.
Daarom sta ik hem aan de HEER af.
Zolang hij leeft, blijft hij de HEER afgestaan."
En zij bogen zich daar voor God de HEER neer.

 

 

Kolossenzen 3, 12-25

Tweede lezing uit de brief van de apostel Paulus aan de Kolossenzen

 

Bekleed u, als Gods heilige en geliefde uitverkorenen, met tedere ontferming, goedheid, nederigheid, zachtheid en geduld

 

Bekleed u, als Gods heilige en geliefde uitverkorenen,
met tedere ontferming, goedheid, nederigheid, zachtheid en geduld.
Verdraag elkaar en vergeef elkaar
als de een tegen de ander een grief heeft.
Zoals de Heer u vergeven heeft,
zo moet ook u vergeven.
Voeg bij dit alles de liefde,
die de band van de volmaaktheid is.
En laat de vrede van Christus heersen in uw hart;
daartoe bent u immers geroepen,
als ledematen van één lichaam.
En wees dankbaar.
Laat het woord van Christus in volle rijkdom onder u wonen.
Leer en vermaan elkaar met alle wijsheid.
Zing voor God met een dankbaar hart psalmen,
hymnen en geestelijke liederen.
Doe alles wat u in woord of daad verricht
in de naam van de Heer Jezus
God de Vader dankend door Hem.

Vrouwen, schik u naar uw man,
zoals het christenen betaamt.
Mannen, heb uw vrouw lief en wees niet ruw tegen haar.
Kinderen, gehoorzaam je ouders in alles,
want dit is de Heer welgevallig.
Vaders, vit niet op uw kinderen; anders worden zij moedeloos.
Slaven, wees in alles gehoorzaam aan je aardse heren,
niet als ogendienaren om mensen te behagen,
maar in eenvoud van hart,
met ontzag voor de Heer.
Wat jullie ook doen,
doe het van harte,
alsof het voor de Heer was en niet voor mensen,
wetend dat je van de Heer als beloning het erfdeel zult ontvangen.
Jullie dienen de Heer Christus.
Wie onrecht doet, krijgt zijn onrecht terug;
Hij kent geen aanzien des persoons.

 

 

Lucas 2, 41-52

Lezing uit het heilig evangelie van onze Heer Jezus Christus volgens Lucas

 

Pas na drie dagen vonden zij Hem in de tempel,  waar Hij te midden van de leraren zat

 

Ieder jaar reisden de ouders van Jezus
bij gelegenheid van het Paasfeest naar Jeruzalem.
En overeenkomstig het gebruik bij dit feest
gingen zij opnieuw daarheen toen Hij twaalf jaar geworden was.
Maar na afloop van die dagen keerden zij naar huis terug.
Het kind Jezus bleef echter in Jeruzalem achter
zonder dat zijn ouders het wisten.
In de mening dat Hij zich bij de karavaan bevond,
gingen zij een dagreis ver,
en zochten Hem toen onder familieleden en bekenden.
Omdat zij Hem niet vonden
keerden zij al zoekende naar Jeruzalem terug.
Pas na drie dagen vonden zij Hem in de tempel,
waar Hij te midden van de leraren zat
naar wie Hij luisterde en aan wie Hij vragen stelde.
Allen die Hem hoorden
waren verbaasd over zijn inzicht en zijn antwoorden.
Toen zijn ouders Hem daar opmerkten stonden zij verslagen.
Zijn moeder zei tot Hem:
"Kind, waarom hebt Ge ons dit aangedaan?
Denk toch eens met wat een pijn
uw vader en ik naar U hebben gezocht."
Maar Hij antwoordde:
"Wat hebt ge toch naar Mij gezocht?
Wist ge dan niet dat Ik in het huis van mijn Vader moest zijn?"
Zij begrepen echter niet wat Hij daarmee bedoelde.
Hij ging met hen mee naar Nazaret
en was aan hen onderdanig.
Zijn moeder bewaarde alles wat er gebeurd was in haar hart.
En met de jaren
nam Jezus toe in wijsheid
en welgevalligheid bij God en de mensen.

PDF-bestand van deze lezingen

 

Ingesproken lezingen:

 

Commentaar

Jean Bastiaens

Ouderschap en Vaderschap

Na het feest van Jezus' geboorte, nemen we een grote sprong voorwaarts en belanden we in de tijd dat Jezus twaalf jaar oud is. Het is een drempelleeftijd. Vanaf dertien jaar werden jongens opgenomen in de religieuze gemeenschap, en de voorbereiding daarop begon toen ze twaalf jaar waren. Wie dertien is, heeft afscheid genomen van het echte kind zijn, en begint de eerste stapjes te zetten op de eigen levensweg. Dit vraagt van ouders om een houding van afstand en nabijheid, een evenwicht dat niet altijd gemakkelijk te vinden is.
Maar Lucas wil ons geen les geven in de psychologische ontwikkelingsfasen van een mens. Hij wil op een andere breuklijn wijzen. Jozef en Maria zijn de ouders van Jezus en dragen de verantwoordelijkheid voor zijn opvoeding en initiatie in de Joodse geloofswereld. Zoals elke familie destijds, gaan zij ieder jaar met Pasen naar Jeruzalem. Pasen was wel het belangrijkste van de drie bedevaartsfeesten. Heel even werd Jeruzalem het knooppunt waar alle Joodse gemeenschappen van het land elkaar konden treffen. Maar ook Joden uit de inmiddels wereldwijde diaspora namen soms deel aan het feest. Het moet een bijzondere sfeer zijn geweest, een drukte van jewelste in de al bij al kleine stad die Jeruzalem was.
Na het feest trekt iedereen weer huiswaarts, in lange karavanen. De ouders van Jezus gingen er van uit dat Jezus 'ergens' in de lange stoet te vinden was, allicht bij zijn tijdgenoten. Maar na het verstrijken van de eerste dag wordt Hij als verloren opgegeven en worden zijn ouders ongerust. De ouders keren op hun schreden terug (de tweede dag) en vinden Hem pas op de derde dag. Jezus blijkt nog steeds in Jeruzalem te zijn. Want Jeruzalem is zijn eigenlijke 'vaderstad'. Waar is Hij mee bezig?
Jezus bevindt zich in de tempel, het 'huis van GOD' op de Sionsberg. De tempel is niet alleen een plaats waar geofferd wordt, het is ook – en allereerst – een plaats van toewijding en gebed (Handelingen 3,1). En vervolgens is het ook een plaats van debat en studie. In de zuilengang van Salomo werden vaak gesprekken gevoerd over allerhande actuele onderwerpen. Jezus bevindt zich daar ergens, te midden van de leraren die Hij nu, als jongvolwassene, kan beluisteren en bevragen. Het geeft ons een intrigerend beeld van Jezus' initiatie in de wereld van de Joodse Schriftgeleerdheid. Tegelijk is Jezus zelf ook leraar: zijn frisse inbreng in het debat – het spel van vraag en antwoord en de nieuwe vraag die daaruit voorkomt – slaat de leraren met verbazing en verwondering. Later zal blijken hoezeer Jezus in zijn gesprek met zijn leerlingen en met de Schriftgeleerden thuis is in de Joodse denkwijzen van zijn dagen.
Wanneer de ouders Jezus vinden, zijn ze niet boos, maar eerder verslagen. Ze zien Jezus te midden van de leraren. En ze confronteren Hem met zijn gedrag: 'Wist je dan niet dat we diep ongerust waren en naar je zochten?' Waarop Jezus antwoordt: 'Wist je dan niet dat ik hier móest zijn, in het huis van mijn Vader?'
Na deze merkwaardige gebeurtenis, plooit Jezus zich naar het gezag van zijn ouders. Op het moment zelf begrepen zij niet wat Jezus bezielde, en wat Hij bedoeld had met zijn antwoord. Maar, zegt Lucas: 'Maria bewaarde alles wat er gebeurd was in haar hart' (vgl. Lucas 2,19). Maria realiseert zich dat ze het optreden van Jezus in een ander licht moet bekijken, zoals ook wij als moderne lezers dit verhaal niet als een historisch verslag, maar als een theologische boodschap moeten leren verstaan. Zo bekeken gaat Maria ons voor op de weg van een diepergaand verstaan van de Schrift, en snijdt ze voor ons de weg van een historiserende of fundamentalistische leeswijze af.
Jezus' openbare leven zal helemaal in het teken staan van dat 'goddelijke moeten', dat wil zeggen van het gehoorzaam worden aan de wil van de Vader (zie Lucas 4,43; 9,22 enz.). Aan deze leerweg is Hij begonnen in de tempel, in zijn debat met de leraren, toen Hij twaalf jaar was.
Bij wijze van toemaat nog iets over de eerste lezing uit het boek Sirach: een midrasj bij het gebod om 'vader en moeder met eerbied te behandelen'. De vermaning om ook zorg te dragen 'voor uw vader op zijn oude dag', is absoluut niet voorbijgestreefd. Want hoe perfect onze ouderenzorg ook georganiseerd mag zijn, het blijvende en wezenlijke contact tussen de generaties staat tegenwoordig sterk onder druk. Of hoe verrassend actueel die oude teksten kunnen zijn.

PDF-bestand van deze commentaar

volg ons

over deze blog

Deze blog gaat op zoek naar de betekenis van Bijbelteksten.

In onze artikels wijzen we vaak de weg naar meer informatie die te vinden is in het Bijbelhuis.

Hier leest u ook artikels over onze bijzondere programmatie of evenementen.

Breng deze pagina regelmatig een bezoekje. Je vindt hier geregeld nieuwe teksten.

Jean Bastiaens, directeur van Bijbelhuis Zevenkerken.