B-cyclus derde Paaszondag

 ZONDAG 15 APRIL 2018

 

  • Eerste lezing: Handelingen 3,13-15.17-18
  • Tweede lezing: 1 Johannes 2,1-5A
  • Evangelielezing: Lucas 24, 35-48
  • Ingesproken lezingen
  • Commentaar: Waar de Geest waait, spookt het niet!

 

 

HANDELINGEN 3,13-15.17-18

Eerste lezing uit de Handelingen der Apostelen

 

De vorst des levens daarentegen hebt gij gedood


In die dagen zei Petrus tot het volk:
'De God van Abraham, Isaäk en Jakob,
de God van onze vaderen
heeft zijn dienaar Jezus verheerlijkt,
die gij hebt overgeleverd
en voor Pilatus verloochend
ofschoon deze geoordeeld had
Hem in vrijheid te moeten stellen.
Maar gij hebt de Heilige en Gerechte verloochend
en als gunst de vrijlating van een moordenaar gevraagd.
De vorst des levens daarentegen hebt gij gedood.
God heeft Hem evenwel uit de doden doen opstaan;
daarvan zijn wij getuigen.

Maar ik weet, broeders,
dat gij in onwetendheid gehandeld hebt,
evenals uw overheden.
Maar wat God tevoren had aangekondigd
bij monde van alle profeten,
dat zijn Messias zou sterven
heeft Hij zo in vervulling doen gaan.
Bekeert u dus en hebt berouw,
opdat uw zonden worden uitgewist.'

 

1 JOHANNES 2,1-5A

Tweede lezing uit de eerste brief van de heilige apostel Johannes

 

Jezus Christus, die geheel zondeloos is,

 

Vrienden,

Ik schrijf u
met de bedoeling dat gij niet zoudt zondigen.
Maar ook al zou iemand zonde bedrijven:
we hebben een voorspreker bij de Vader,
Jezus Christus,
die geheel zondeloos is,
die al onze zonden goedmaakt
en niet alleen die van ons maar die van de hele wereld.
Hoe weten wij dat wij God kennen?
Er is maar één bewijs:
dat we ons houden aan zijn geboden.
Wie zegt dat hij Hem kent
maar zich niet stoort aan zijn geboden
is een leugenaar;
in zo iemand woont de waarheid niet,
maar in een mens die gehoorzaam is aan Gods woord.

 

LUCAS 24, 35-48

Uit het heilig evangelie van onze Heer Jezus Christus volgens Lucas

 

"Waarom zijt ge ontsteld en waarom komt er twijfel op in uw hart?"

 

In die tijd vertelden de twee leerlingen wat er onderweg gebeurd was
en hoe Jezus door hen herkend werd
aan het breken van het brood.
Terwijl ze daarover spraken
stond Hijzelf plotseling in hun midden
en zei:
'Vrede zij u.'
In hun verbijstering en schrik meenden ze een geest te zien.
Maar Hij sprak tot hen:
'Waarom zijt ge ontsteld
en waarom komt er twijfel op in uw hart?
Kijkt naar mijn handen en voeten:
Ik ben het zelf.
Betast Mij en kijkt:
een geest heeft geen vlees en beenderen
zoals ge ziet dat Ik heb.'
En na zo gesproken te hebben
toonde Hij hun zijn handen en voeten.
Toen ze het van vreugde en verbazing niet konden geloven
zei Hij tot hen:
'Hebt ge hier iets te eten?'
Zij reikten Hem een stuk geroosterde vis aan;
Hij nam het en at het voor hun ogen op.
Hij sprak tot hen:
'Dit zijn mijn woorden,
die Ik sprak toen Ik nog bij u was:
Alles moet vervuld worden
wat over Mij geschreven staat in de Wet van Mozes,
in de profeten en in de psalmen.'
Toen maakte Hij hun geest toegankelijk
voor het begrijpen van de Schriften.
Hij zei hun:
'Zó spreken de Schriften over het lijden en sterven van de Messias
en over zijn verrijzenis uit de doden op de derde dag,
over de verkondiging onder alle volkeren,
van de bekering en de vergiffenis der zonden in zijn Naam.
Te beginnen met Jeruzalem moet gij van dit alles getuigen.'

 

PDF-bestand van deze lezingen

  

INGESPROKEN LEZINGEN

 

 

COMMENTAAR

– Jean Bastiaens -

Waar de Geest waait, spookt het niet!


Ik heb gedurende een half jaar mogen meewerken in de kerk in Indonesië, op het eiland Java in de stad Muntilan. Een prachtervaring! Je kon daar soms sterke verhalen te horen krijgen, magie was nooit echt ver weg. Deze verhalen werden meestal fluisterend verteld, alsof de muren het niet mochten horen. Magie heeft dikwijls te maken met een bepaalde onrust: met vrees en hoop, maar vooral ook met angst. Angst voor onbedwingbare machten en krachten die het bestaan binnensluipen en ons bij de keel grijpen. In het 'redelijke' Westen lijken deze machten en krachten wat meer onder controle, hoewel het ook bij ons nog vaak kan spoken onder de mensen. Geestelijke gezondheid is een fragiel iets.
In het paasevangelie van deze zondag krijgen wij, weifelende mensen, een hart onder de riem gestoken: de verschijning van Jezus aan de leerlingen heeft niets te maken met het geloof in geesten of spoken, integendeel. In feite hebben we hier een paralleltekst van de evangelielezing van de tweede (vorige) paaszondag. Maar er is een interessant vervolg bij Lucas. Want nadat Jezus komaf heeft gemaakt met de irrationele angsten voor geesten, komt Hij met een heel nuchtere opdracht op de proppen. Heel het leven van Jezus – en vooral zijn lijden en sterven en zijn opstanding – staat uitgeschreven in de Tora, de Profeten en de Psalmen, kortom: in de Schriften. Dáár zullen de leerlingen met hun hart en hun verstand kunnen zoeken naar de opdracht van de messias zoals die in Jezus werkelijkheid geworden is. Maar enige hulp kunnen ze daarbij wel gebruiken. Het is (het geloof in) Jezus zelf die de geest van de leerlingen open maakt voor deze zoektocht. Wat zegt de verrezene? Ga de Schriften maar lezen! Maak je maar vertrouwd met Tora, Profeten en Wijsheid, en je zult mij tegenkomen.
Na de dood en de opstanding van Jezus, is het dit wat de eerste leerlingen inderdaad gedaan hebben. Zij zijn de Schriften met nieuwe ogen gaan lezen. In de eerste lezing van deze derde paaszondag krijgen we warempel een blik op deze leesarbeid.
De eerste lezing uit de Handelingen is opgebouwd rond het Jezuskerygma: dat wil zeggen rond de oerverkondiging over het heil dat met het leven van Jezus verbonden is. Dit kerygma bevat hier de volgende elementen: de verloochening en uitlevering van Jezus, het proces tegen Hem, het sterven van Jezus, zijn opwekking uit de dood, de opdracht van de getuigen, de oproep tot ommekeer en ten slotte het beroep op de Schriften. De volgorde van de elementen van deze verkondiging ligt niet vast, maar blijkt – in het boek van de Handelingen – telkens anders uit te vallen.
De rede van Petrus is doorspekt met Joodse messiaanse titels: de dienaar (of knecht), de heilige, de rechtvaardige (lectionarium: gerechte), de leidsman naar het leven (lectionarium: de vorst des levens) en ten slotte de messias. Deze vijf titels voor Jezus hebben allemaal een verschillende achtergrond en leiden naar verschillende plaatsen in de Schriften. Eén daarvan wil ik voor het voetlicht brengen: de titel dienaar, die als titel voor Jezus ook voorkomt in Handelingen 3,26 en 4,27.30 (in het Grieks staat er pais). Jezus wordt een 'dienstknecht' genoemd die door GOD is 'verheerlijkt'. Juist de combinatie van 'dienstkecht' en 'verheerlijken' (doxazein) leidt ons regelrecht naar de tekst van Jesaja 53 over de lijdende dienstknecht van JHWH. Ook deze dienstknecht uit Jesaja had te lijden gehad van het ongeloof en het verzet vanuit het eigen volk, en ook deze dienstknecht is op een gewelddadige wijze om het leven gebracht. Gelukkig zijn er achteraf toch mensen uit het Godsvolk die tot het inzicht komen dat deze dienstknecht een profeet was van Godswege met een heel speciale opdracht: de voorbereiding van het koninkrijk van GOD, dat wil zeggen het mogelijk maken dat GOD zijn koningschap weer op zich kan nemen. Als Lucas hier en ook elders zo nadrukkelijk alludeert op de dienstknecht uit het boek Jesaja, wil hij zeggen: het leven, lijden en sterven, maar ook de opstanding van Jezus worden voor ons een stuk inzichtelijker wanneer we de teksten over de dienstknecht uit het boek Jesaja als diepteperspectief gebruiken. En zo krijgt het leven van Jezus grond onder de voeten, de rijke humusgrond van de Schriften.

PDF-bestand van dit commentaar

volg ons

over deze blog

Deze blog gaat op zoek naar de betekenis van Bijbelteksten.

In onze artikels wijzen we vaak de weg naar meer informatie die te vinden is in het Bijbelhuis.

Hier leest u ook artikels over onze bijzondere programmatie of evenementen.

Breng deze pagina regelmatig een bezoekje. Je vindt hier geregeld nieuwe teksten.

Jean Bastiaens, directeur van Bijbelhuis Zevenkerken.