A-cyclus zesentwintigste zondag door het jaar

 Zondag 1 oktober 2017

  • Eerste lezing: Ezechiël 18,25-28
  • Tweede lezing: Filippenzen 2,1-11
  • Evangelielezing: Matteüs 21,28-32
  • Ingesproken lezingen
  • Commentaar: Het Koninkrijk averechts

 

Ezechiël 18,25-28

Eerste lezing uit de profeet Ezechiël

 

Sterven aan het kwaad dat hij gedaan heeft

 

Dit zegt de Heer:
"Gij beweert: De weg van de Heer is niet recht!"
"Huis van Israël, luister toch!
Zou het werkelijk mijn weg zijn, die niet recht is?
Zijn niet veeleer uw eigen wegen niet recht?
Als een rechtvaardige zich van zijn rechtvaardigheid afkeert
en kwaad gaat doen,
dan zal hij daaraan sterven,
sterven om het kwaad dat hij gedaan heeft.
En als de boosdoener
zich van zijn boze daden afkeert
en gaat handelen naar rechtschapenheid en deugd,
dan zal hij in leven blijven.
Als hij tot inzicht komt
en zich afkeert van zijn slechte daden,
dan blijft hij zeker leven,
dan zal hij niet sterven.

 

 

Filippenzen 2,1-11

Uit de brief van de heilige apostel Paulus aan de christenen van Filippi

 

saamhorigheid en eensgezindheid

 

Broeders en zusters,
Als vermaning in Christus en liefdevolle bemoediging
iets vermogen,
als gemeenschap van Geest,
als hartelijkheid en mededogen u iets zeggen,
maakt dan mijn vreugde volkomen
door uw eenheid van denken,
uw eenheid in de liefde,
uw saamhorigheid en eensgezindheid.
Geeft niet toe aan partijzucht en ijdelheid,
maar acht in ootmoed de ander hoger dan uzelf.
Laat niemand alleen zijn eigen belangen behartigen,
maar liever die van zijn naasten.
Die gezindheid moet onder u heersen
welke Christus Jezus bezielde:
Hij die bestond in goddelijke majesteit,
heeft zich niet willen vastklampen
aan de gelijkheid met God.
Hij heeft zichzelf ontledigd
en het bestaan van een slaaf op zich genomen.
Hij is aan de mensen gelijk geworden.
En als mens verschenen
heeft Hij zich vernederd
door gehoorzaam te worden tot de dood,
tot de dood aan een kruis.
Daarom heeft God Hem hoog verheven
en Hem de naam verleend
die boven alle namen is.
Opdat bij het noemen van zijn naam
zich iedere knie zou buigen
in de hemel, op aarde en onder de aarde,
en iedere tong zou belijden
tot eer van God, de Vader:
Jezus Christus is de Heer.


Matteüs 21,28-32

Uit het heilig evangelie van onze Heer Jezus Christus volgens Matteüs

 

de tollenaars en de ontuchtige vrouwen gaan eerder dan gij het Rijk Gods binnen

 

In die tijd zei Jezus
tot de hogepriesters en de oudsten van het volk:
"Wat denkt ge van het volgende?
Een man had twee zonen.
Hij ging naar de eerste toe en zei:
Mijn zoon, ga vandaag werken in mijn wijngaard.
Goed vader, antwoordde deze, maar hij deed het niet.
Toen ging hij naar de tweede en zei hetzelfde.
Deze antwoordde: Neen, ik wil niet;
maar later kreeg hij spijt en ging toch.
Wie van de twee heeft nu de wil van zijn vader gedaan?"
Zij antwoordden: "De laatste!"
Toen zei Jezus hun:
"Voorwaar, Ik zeg u:
de tollenaars en de ontuchtige vrouwen gaan eerder dan gij het Rijk Gods binnen.
Johannes kwam tot u en beoefende de gerechtigheid;
toch hebt gij hem geen geloof geschonken,
terwijl de tollenaars en de ontuchtige vrouwen
hem wel geloof schonken.
Maar zelfs, nadat ge dit had gezien,
zijt ge toch niet tot inkeer gekomen
en hebt ge hem geen geloof geschonken."

 PDF-bestand van deze lezingen

 

INGESPROKEN LEZINGEN

 

 

 

COMMENTAAR BIJ DE ZONDAGSLEZINGEN

– Jean Bastiaens –

Het Koninkrijk averechts

 

Ten tijde van de profeet Ezechiël was er in Israël een bekend gezegde in omloop: ‘Als de ouders onrijpe druiven eten, krijgen de kinderen stroeve tanden.’ (Ezechiël 18,2). Hiermee werd bedoeld dat de verkeerde daden van de ouders, doorwerken in het leven van de kinderen. Wie losbandig leeft en steelt en ruw is, zal dat gedrag ook leren aan zijn kinderen, en die zullen het overnemen. Maar men volgde deze gedachtegang nog verder: ook de schuld van de ouders – de schuld jegens de omgeving, jegens slachtoffers, jegens zichzelf en jegens GOD – gaat over op de kinderen, wanneer de ouders althans hun leven ondertussen niet gebeterd hebben. De achtergrond van deze denkwijze is dat geen enkele daad zonder gevolgen blijft: alles wat wij doen – ten goede en ten kwade – laat sporen na, bij onszelf en bij anderen, en zeker ook bij onze kinderen. We kunnen dat herkennen en misschien zelfs ook aanwijzen in ons eigen leven. En toch komt de profeet Ezechiël – met een woord van GOD – in opstand tegen deze manier van denken. Heel hoofdstuk 18 van het boek Ezechiël is aan deze thematiek gewijd, en wie tijd heeft moet deze indringende passage zeker eens in zijn geheel lezen. De eerste lezing van deze zondag is genomen uit het laatste deel van dat hoofdstuk. Israël roept GOD op het matje: er zijn mensen die goed leven en toch allerlei onheil moeten meemaken, en er zijn slechteriken die het voor de wind gaat. Waar blijft de rechtvaardige vergelding? Is GOD nog wel bezig met zijn volk? Het antwoord blijft niet uit. De profeet keert de uitspraak om: ‘Jullie eigen wegen zijn niet recht!’ En de profeet laat daarna zien dat het oordeel over de daden van een mens uitsluitend in de handen van GOD liggen, en dat het niet de volgende generatie is die moet opdraaien voor de slechte daden van de voorouders. Elke mens is verantwoordelijk voor zijn eigen daden. Niemand kan zich beroepen op een ander, niemand kan zich verschuilen achter een ander. En toch is het profetisch woord van een nieuwe scherpte: een rechtvaardige die een slecht mens wordt, zal als gevolg daarvan moeten sterven; een slechte mens die zich bekeert tot de gerechtigheid zal in leven blijven. Laat het morrende volk zijn (stroeve) tanden hier maar eens op stukbijten!

In de evangelielezing gaat het ook over het handelen van mensen. Jezus vertelt een gelijkenis van twee zonen. De ene zoon zegt ja tegen zijn vader wanneer die hem vraagt in zijn wijngaard te werken, maar doet het niet. De tweede zoon zegt nee, krijgt achteraf spijt, en doet het dan toch. De echo van het verhaal over de afvallige rechtvaardige en de bekeerde boosdoener uit Ezechiël is hoorbaar.

Mensen zijn vaak niet consequent in hun daden, en een gegeven woord is nog geen gegeven daad. Niets is wat het lijkt, dat moeten we allemaal regelmatig vaststellen. Jezus zal het verwijten aan de Schriftgeleerden en Farizeeën ‘die plaatsgenomen hebben op de stoel van Mozes.’ ‘Houd je aan alles wat ze jullie zeggen’, horen we Jezus opmerken, ‘maar handel niet naar hun daden, want ze doen zelf niet wat ze jullie voorhouden.’ (Matteüs 23,3) Maar wie zich bekeert, en na een aanvankelijke afwijzing toch ingaat op de vraag van zijn vader om te werken in zijn wijngaard – die heeft wel degelijk ‘de wil van de vader’ gedaan. Jezus houdt de oudsten en hogepriesters – de leden van het Sanhedrin – een spiegel voor, en met het antwoord dat ze geven zullen ze zichzelf veroordelen. Overigens komt diezelfde ambivalentie ook onder de eigen Jezusvolgelingen voor: ‘Niet iedereen die “Heer, Heer” tegen mij zegt, zal het Koninkrijk van de Hemel binnengaan, alleen wie handelt naar de wil van mijn hemelse Vader.’ (Matteüs 7,21) Wie dus dacht buiten schot te kunnen blijven, is eraan voor de moeite!

In het tweede deel van de evangelielezing stuiten we opnieuw op dat deugddoende maar ook zo weerbarstige karakter van het Koninkrijk van de Hemel. Het woord van Jezus choqueert: ‘Tollenaars en ontuchtige vrouwen gaan eerder dan u het Rijk Gods binnen!’ En het bewijs is daar: want de hogepriesters en oudsten hebben zich niets gelegen laten liggen aan het profetisch optreden van Johannes de Doper, terwijl de tollenaars en ontuchtige vrouwen hem geloof hebben geschonken (en zich hebben bekeerd – een echo van dit optreden van Johannes bij tollenaars vinden we niet bij Matteüs, maar wel bij Lucas – Lc 3,12). Het Koninkrijk van de Hemel is niet te bevatten met de maatstaven van het burgerfatsoen en de maatschappelijke conventies. Dat moge ons telkens opnieuw gezegd zijn.

Laten we dus aansluiting zoeken bij het woord van Paulus (tweede lezing): ‘Acht in ootmoed de ander hoger dan uzelf.’

 PDF-bestand van deze commentaar

volg ons

over deze blog

Deze blog gaat op zoek naar de betekenis van Bijbelteksten.

In onze artikels wijzen we vaak de weg naar meer informatie die te vinden is in het Bijbelhuis.

Hier leest u ook artikels over onze bijzondere programmatie of evenementen.

Breng deze pagina regelmatig een bezoekje. Je vindt hier geregeld nieuwe teksten.

Jean Bastiaens, directeur van Bijbelhuis Zevenkerken.